लोणारमध्ये कमळजा माता मंदिराच्या प्रश्नावरून राजकीय वातावरण तापले!

लोणार | प्रतिनिधी
जागतिक कीर्तीच्या लोणार सरोवरातील प्रसिद्ध कमळजा माता मंदिर भाविकांसाठी खुले करण्यात यावे, या मागणीसाठी सुरू असलेल्या आमरण उपोषणामुळे लोणारमधील राजकीय वातावरण चांगलेच तापले आहे. काँग्रेसचे जिल्हा उपाध्यक्ष तथा माजी जिल्हा परिषद सदस्य राजेश श्रीराम मापारी यांच्यासह पाच जणांचे आमरण उपोषण तिसऱ्या दिवशीही सुरू असून, या आंदोलनाला तीन माजी आमदारांनी भेट देत पाठिंबा दिल्यानंतर राजकीय घडामोडींना वेग आला. वाढता जनक्षोभ आणि आंदोलनाची गंभीरता लक्षात घेता अखेर विद्यमान आमदार सिद्धार्थ खरात यांनी आज सायंकाळी पाच वाजता उपोषणस्थळी भेट दिली. त्यांनी उपोषणकर्त्यांशी चर्चा करून त्यांच्या मागण्या जाणून घेतल्या तसेच संबंधित विभागाच्या अधिकाऱ्यांशी चर्चा करून आवश्यक उपाययोजना करण्याच्या सूचना दिल्या.
मंदिराचा मार्ग बंद; नवरात्रोत्सवात भाविकांच्या दर्शनाचा प्रश्न ऐरणीवर
लोणार सरोवरात मोठ्या प्रमाणावर पाणी साचल्यामुळे कमळजा माता मंदिराकडे जाण्याचा मार्ग पूर्णपणे बंद झाल्याचे सांगितले जात आहे. दरवर्षी नवरात्रोत्सवाच्या काळात महाराष्ट्राच्या विविध भागांतून लाखो भाविक या मंदिरात दर्शनासाठी येतात. मात्र, यंदा मंदिरापर्यंत पोहोचण्याचा मार्ग बंद असल्याने भाविकांच्या दर्शनाचा प्रश्न गंभीर बनला आहे.
सरोवरातील पाण्याबाबत योग्य उपाययोजना करून मंदिरापर्यंतचा मार्ग सुरक्षित करावा आणि भाविकांसाठी मंदिर खुले करावे, अशी मागणी आंदोलनकर्त्यांनी केली आहे. यासंदर्भात संबंधित विभागांना यापूर्वी निवेदने देण्यात आली होती. मात्र, या मागणीची गांभीर्याने दखल घेतली जात नसल्याचा आरोप करत राजेश मापारी यांच्यासह पाच जणांनी १२ ऑक्टोबर रोजी दुपारी १२ वाजल्यापासून लोणार तहसील कार्यालयासमोर आमरण उपोषण सुरू केले.
तीन माजी आमदारांच्या भेटींमुळे आंदोलनाला राजकीय बळ
आंदोलनाच्या पहिल्याच दिवसापासून या प्रश्नाकडे राजकीय वर्तुळाचे लक्ष वेधले गेले. माजी आमदार संजय रायमुलकर यांनी उपोषणस्थळी भेट देऊन आंदोलनाची दखल घेतली. त्यानंतर माजी आमदार तोताराम कायंदे आणि माजी आमदार सुबोध सावजी यांनीही उपोषण मंडपाला भेट देत आंदोलनाला जाहीर पाठिंबा दिला. तीन माजी आमदारांनी या प्रश्नात लक्ष घातल्याने मंदिर खुले करण्याच्या मागणीला राजकीय बळ मिळाले असून, प्रशासनाच्या कार्यवाहीबाबतही प्रश्न उपस्थित होऊ लागले आहेत.
दरम्यान, सुरुवातीच्या टप्प्यात विद्यमान आमदार सिद्धार्थ खरात उपोषणस्थळी उपस्थित नसल्याने स्थानिक पातळीवर नाराजी व्यक्त होत होती. ते निवडणूक प्रचारात व्यस्त असल्याची चर्चा होती. तीन माजी आमदारांच्या भेटीनंतर आणि आंदोलनाबाबतचा दबाव वाढल्यानंतर आमदार खरात यांनी अखेर उपोषणस्थळी हजेरी लावली. त्यांच्या भेटीमुळे या प्रश्नावर आता प्रशासनाकडून कोणती ठोस पावले उचलली जातात, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.
पाच जणांचे उपोषण; तीन विभागांच्या जबाबदारीचा इशारा
या आंदोलनात राजेश श्रीराम मापारी यांच्यासोबत माजी नगरसेवक साहेबराव दशरथ पाटोळे, तालुका काँग्रेसचे उपाध्यक्ष सुरेश समाधान वाठोरे, युवक काँग्रेसचे शहराध्यक्ष विकास मधुकर मोरे आणि गोपी आखाडे सहभागी आहेत.
उपोषणादरम्यान कोणत्याही उपोषणकर्त्याच्या जीवितास काही बरेवाईट झाल्यास महसूल विभाग, वन्यजीव विभाग आणि पुरातत्त्व विभाग यांना जबाबदार धरले जाईल, असा गंभीर इशारा आंदोलनकर्त्यांनी दिला आहे. त्यामुळे हा प्रश्न केवळ मंदिर खुले करण्यापुरता मर्यादित न राहता प्रशासनाच्या समन्वयाचा आणि तातडीच्या निर्णयक्षमतेचा विषय बनला आहे.

आता प्रशासनाच्या निर्णयाकडे लक्ष
कमळजा माता मंदिर हे धार्मिक श्रद्धेचे महत्त्वाचे केंद्र असल्याने नवरात्रोत्सवाच्या काळात भाविकांसाठी दर्शनाची व्यवस्था करणे आवश्यक असल्याची भूमिका आंदोलनकर्त्यांनी मांडली आहे. मात्र, सरोवरातील पाण्याची स्थिती, मंदिराकडे जाणाऱ्या मार्गाची सुरक्षितता, वन्यजीव संरक्षण आणि पुरातत्त्वीय वारशाचे जतन या बाबींचा विचार करूनच उपाययोजना करणे आवश्यक आहे.
आमदार सिद्धार्थ खरात यांनी संबंधित अधिकाऱ्यांना उपाययोजनांच्या सूचना दिल्यानंतर प्रशासन प्रत्यक्षात कोणती कार्यवाही करते, पाण्याच्या प्रश्नावर काय निर्णय घेतला जातो आणि मंदिरापर्यंतचा मार्ग सुरक्षितपणे खुला करण्यासाठी काय नियोजन केले जाते, हे महत्त्वाचे ठरणार आहे. उपोषणाचा तिसरा दिवस सुरू असताना लोणारमधील नागरिक, भाविक आणि राजकीय वर्तुळाचे लक्ष आता प्रशासनाच्या पुढील भूमिकेकडे लागले आहे.